- مرضیه وهابعلی
فهرست مطالب
مقدمه:
تا به حال برایتان پیش آمده که بوی خاصی حالتان را خوب کند یا شما را به خاطرهای خوش ببرد؟ حس بویایی یکی از حواس مهم انسان است که کمتر به آن توجه میشود، در حالیکه همین حس میتواند با ایجاد یک واکنش هیجانی، خیلی سریع بر ذهن و حتی برخی عملکردهای بدن تأثیر بگذارد.
از قرنها پیش، انسانها از روغنهای معطر برای کاهش درد، ایجاد آرامش و افزایش نشاط استفاده میکردند. هر روغن معطر ترکیبات ویژهی خودش را دارد و به همین دلیل ممکن است اثر آن بر هر فرد کمی متفاوت باشد.
در قرن بیستم، شیمیدان فرانسوی رنه موریس گاتفوسه (René-Maurice Gattefossé) هنگام کار در آزمایشگاه خانوادگی عطرسازی خود دچار سوختگی شد. او به طور اتفاقی دستش را در ظرف روغن اسطوخودوس فرو برد و متوجه شد که این روغن علاوه بر کاهش فوری درد، به ترمیم سریعتر زخم هم کمک میکند. همین اتفاق باعث شد او تحقیقات گستردهای درباره خواص درمانی روغنهای معطر انجام دهد. نتیجه این تحقیقات نشان داد که بسیاری از این روغنها میتوانند اثرات درمانی قابل توجهی داشته باشند. او در سال ۱۹۲۸ برای نخستین بار واژهی آروماتراپی یا رایحه درمانی را برای این روش به کار برد.
رایحه درمانی چیست و چگونه انجام میشود؟
برخلاف تصور بعضی افراد، رایحه درمانی به تجهیزات پیچیدهای نیاز ندارد. این روش معمولاً در فضایی آرام و ساده انجام میشود و از شیشههای کوچکی که حاوی روغنهای معطر هستند استفاده میشود.
اگر برای اولین بار قصد دارید از این روش استفاده کنید، معمولاً مقدار بسیار رقیقشدهای از روغن روی پوست شما آزمایش میشود تا مطمئن شوند بدنتان به آن حساسیت ندارد. بسیاری از افراد پس از اولین تجربه، نگاه متفاوتی به این روش پیدا میکنند.
نکته مهم:
اگر باردار هستید، قبل از استفاده از رایحهدرمانی حتماً با پزشک خود مشورت کنید.
پیشینه رایحه درمانی
استفاده از مواد معطر قدمتی چند هزار ساله دارد. بررسی متون تاریخی نشان میدهد که حدود سه هزار سال پیش در تمدنهای مختلف از روغنهای معطر استفاده میشده است. در نسخههای خطی هند باستان توضیحاتی درباره نحوه استفاده از این روغنها وجود دارد.
همچنین در پاپیروسهایی که حدود ۱۵۰۰ سال پیش از میلاد نوشته شدهاند، به کاربرد روغنهای معطر اشاره شده است. حتی در برخی نوشتههای مربوط به حدود ۱۲۰۰ سال پیش از میلاد نیز مهاجران یهودیِ مصری روشهای استفاده از این روغنها را توضیح دادهاند.
در آن زمان از روغنهای معطر در موارد مختلفی استفاده میشد؛ از جمله:
- مراسم و آیینهای مذهبی
- ماساژ درمانی
- حمامهای معطر
- خوشبو کردن مو و بدن
پیدایش روغنهای معطر مدرن
به نظر میرسد روغنهای معطر امروزی برای اولین بار حدود صد سال بعد از میلاد مسیح توسط پزشکان عرب ساخته شده باشند. البته برخی پژوهشها نشان میدهد که هندیها پیش از آن نیز از این روغنها برای درمان استفاده میکردند. جالب است بدانید علاقه انسانها به عطر و بوی خوش یکی از انگیزههای اصلی شکلگیری و پیشرفت رایحهدرمانی بوده است. به مرور زمان استفاده از عطر به دو شاخه متفاوت تقسیم شد؛ یکی استفاده از عطر به عنوان یک محصول آرایشی و دیگری رایحهدرمانی که به تدریج به یک روش درمانی تخصصی تبدیل شد. امروزه در دنیای شلوغ و پراسترس، رایحهدرمانی طرفداران زیادی پیدا کرده است. روغنهای معطر با تأثیر بر سیستم عصبی میتوانند باعث آرامش و کاهش تنشهای بدن شوند
نکاتی برای خرید و نگهداری روغنهای معطر
برای اینکه از روغنهای معطر بهترین نتیجه را بگیرید، به این نکات توجه کنید:
- روغنها را از شرکتها و برندهای معتبر خریداری کنید.
- حتماً از خالص و باکیفیت بودن روغن مطمئن شوید.
- اگر امکان دارد، قبل از خرید مقدار کمی از روغن را تست کنید.
- روغنها را در جای تاریک و دور از نور مستقیم نگهداری کنید.
- بهتر است روغنها را در حجمهای کوچک بخرید تا قبل از فاسد شدن مصرف شوند.
نکته:
روغنهای مرکباتی مانند لیمو یا پرتقال معمولاً زودتر از سایر روغنها فاسد میشوند
چطور روغنهای معطر را برای ماساژ آماده کنیم؟
اول دستهایتان را خوب بشویید و کاملاً خشک کنید.
دوم مطمئن شوید همه وسایلی که استفاده میکنید کاملاً تمیز هستند.
سوم دو قاشق چایخوری از یک روغن گیاهی را داخل یک کاسه تمیز بریزید.
چهارم چند قطره روغن معطر به آن اضافه کنید و با یک خلال دندان یا چوب کبریت بهآرامی مخلوط کنید.
موارد استفاده از رایحه درمانی
به خاطر خواص و تأثیرات جالبی که رایحهدرمانی دارد، میتوان از آن در موقعیتهای مختلف استفاده کرد؛ مثلاً برای کاهش دردهای روزمره، بهتر شدن حال روحی، بهبود گردش خون، برطرف کردن سردرد و بسیاری موارد دیگر.
ماساژ با روغن معطر:
ماساژ با روغن معطر که بهصورت اصولی رقیق شده باشد میتواند گزینهای مناسب برای ماساژ در خانه باشد.
برای شروع، اتاقی آرام انتخاب کنید که دمای مناسبی داشته باشد. اگر اتاق سرد باشد بدن به خوبی ریلکس نمیشود و ماساژ هم تأثیر لازم را نخواهد داشت. در صورت نیاز میتوانید از بخاری یا هر وسیله گرمکننده مطمئن استفاده کنید.
قبل از ماساژ، روغن معطر مورد نظر را به روش درست رقیق کنید و حتماً از روغنهایی استفاده کنید که استاندارد باشند یا توسط پزشک و متخصص تأیید شده باشند.
بهتر است قبل از استفاده مقدار کمی از روغن را روی بخش کوچکی از پوست تست کنید تا مطمئن شوید حساسیتی ایجاد نمیکند. هنگام ماساژ، قسمتهایی از بدن که تمایل ندارید ماساژ داده شوند یا پوست حساسی دارند را کنار بگذارید و ماساژ را با فشار ملایم شروع کنید.
حرکات آرام و منظم باعث میشود عضلات بهتر شل شوند و بدن آرامش بیشتری بگیرد. بعد از ماساژ نیز بهتر است چند دقیقه استراحت کنید تا اثر آن بهتر در بدن باقی بماند.
اگر مبتلا به صرع یا آسم هستید، هنگام استفاده از روغنهای معطر دقت بیشتری داشته باشید و در صورت مشاهده هر علامت غیرعادی یا مشکوک، فوراً استفاده را متوقف کرده و با پزشک مشورت کنید.
حمام کردن با روغنهای معطر
استفاده از روغنهای معطر هنگام حمام به دلیل ارتباطی که بین بدن انسان و طبیعت ایجاد میکند، میتواند باعث آرامش و دور شدن تنشها و خستگیهای روزمره شود.
تصور کنید در وان آبی گرم دراز کشیدهاید و عطر گلهای خوشبو فضای اطراف را پر کرده است؛ همین تصویر هم میتواند حس آرامش عمیقی ایجاد کند.
برای استفاده از این روش، کافی است حدود پنج قطره روغن معطر را داخل وان آب گرم بریزید و اجازه دهید رایحه آن در فضا پخش شود. در طول حمام نفسهای عمیق بکشید و سعی کنید ذهن خود را آرام نگه دارید.
این نوع حمام میتواند تأثیر بسیار خوبی بر آرامش روانی و حال جسمی شما داشته باشد.
چند ترکیب ساده از روغنهای معطر
اگر میخواهید صبح یا بعدازظهر با حس شادابی و انرژی روزتان را شروع کنید:
دو قطره روغن بهلیمو را با دو قطره روغن شمعدانی ترکیب کنید.
اگر شب بعد از یک روز شلوغ میخواهید عضلاتتان آرام شوند:
سه قطره روغن اسطوخودوس + دو قطره روغن کانانگا.
برای بهبود گردش خون:
یک تشت آب گرم آماده کنید، سه قطره روغن معطر در آن بریزید و چند دقیقه پاهایتان را داخل آب قرار دهید.
اگر دست و پایتان از خستگی درد میکند:
دو قطره روغن نعناع را با یک قطره روغن لیمو ترکیب کنید و برای ماساژ استفاده کنید.
اگر جزو افرادی هستید که دست و پایشان همیشه سرد است یا احساس میکنید گردش خونتان ضعیف است دو قطره روغن اسطوخودوس + یک قطره روغن مرزنگوش ترکیب مناسبی برای ایجاد گرما و بهبود گردش خون است.
خوشبو کردن خانه با روغنهای معطر
یکی از سادهترین راههای استفاده از روغنهای معطر، خوشبو کردن فضای خانه است. برای این کار میتوانید از اسانسسوز استفاده کنید. این وسیله شبیه یک اجاق کوچک است که در قسمت پایینی آن یک شمع کوچک قرار میگیرد. در کاسه بالایی دستگاه مقداری آب و چند قطره روغن معطر ریخته میشود و با گرم شدن آب، رایحه در فضای خانه پخش میشود.
اگر میخواهید بوی خوش در کل خانه پخش شود، میتوانید از چند اسانسسوز در نقاط مختلف استفاده کنید.
تجربه نویسنده:
اگر نمیخواهید هزینهای برای خرید اسانسسوز بپردازید، میتوانید یک قابلمه کوچک را پر از آب کنید، چند قطره روغن معطر به آن اضافه کنید و روی کوچکترین شعله گاز قرار دهید. با گرم شدن آب، رایحه در فضای خانه پخش میشود. فقط حتماً حواستان باشد که آب قابلمه تمام نشود و بهتر است آن قابلمه را فقط برای همین کار استفاده کنید.
پایان
